İnterneti rədd etmək mümkündürmü? - Umberto Eko yazır...

18:31 / 29.10.2019

İnterneti saymamaq, rədd etmək mümkündürmü? Heç kimin, heç bir diktənin buna gücü çatmaz. Əsas məsələ, internetdən tənqidi formada istifadə etməyi bacarmaqdır: nə internet düşməni, nə də dünya ilə əlaqəni qoparacaq qədər “şəbəkəyə lənətlənmiş” (ifrat internet asılılığı) olmamaqda...

“Espresso” jurnalında nəvəmə xitabən yayımlanan məktubumda, onu internetdəki məlumatlardan savayı, yaddaşından da istifadə etməyə təşviq etmişdim. Dərhal adını xatırlamadığım bir “dijital dünya Talibanı” öz bloqunda məni (“hər zamankı kimi”) “internet düşməni” olmaqda günahlandırdı. Bu ona bənzəyir ki, magistral yolda 180 km/saatla, yaxud sərxoş vəziyyətdə avtomobil idarə edənləri tənqid edənlər, ümumiyyətlə avtomobilə qarşıdır.

Eugenio Scalfari isə (italiyan köşə yazarı – tərc.) “Espresso” jurnalında məni (mənim bir TV verilişində gənclərin Hitler və Mussolinin 1960-70-ci illərdə yaşadığını dedikləri barədə yazımdan sonra) “informasiya mənbəyi olaraq internetə çox güvənməkdə” ittiham etdi. Scalfari “Bir nəslin yaddaşsızlıq xəstəliyinə tutulması”nın səbəbini onların süni yaddaşın yaratdığı monotonlaşdırmada görür. Və hər kəs və hər şeylə ünsiyyətdə olma təəssüratı yaradan şəbəkə istifadəsinin əslində adamı təkliyə yuvarladığını söyləyir.

İkisinin də günümüzün xəstəliyi olduğu barəsində həmfikirəm və bu barədə çox yazmışam. Ancaq Scalfari Platonun “Dialoqlar”ında fironun yazını kəşf edən tanrı Theutu insanlara yaddaşlarını istifadə etmək alışqanlığını itirəcək texnologiya icad etməkdə günahlandırdığı hissəni dilə gətirmir. Amma yazı insanlara oxuduqlarını xatırlamağa kömək etdi və onun sayəsində Marsel Prustun “İtmiş zamanın iziylə” kimi yaddaşa tərif yazıla bildi. Yəni həm internet istifadə edilib, həm də yaddaş inkişaf etdirilə bilər, hətta internetdən öyrənilənləri yadda saxlamaq olar. Necə ki, motorlaşdırma, metal skeletlər və televiziyanı rədd etmək mümkün deyil, eləcə də interneti rədd etmək mümkün deyil. Diktələr belə onu yox edə bilməz və dolayısı ilə problem sadəcə internetin risklərini bilməkdə deyil, eyni zamanda, “tənqidi istifadəyə necə alışdırmağ”a qərar verməkdədir. Tələbələrinə “X” mövzusunda araşdırma aparmağı tapşıran və onların internetdəki hazır məlumatları əziyyət çəkmədən istifadə edəcəklərinin qarşısını almağın mümkün olmadığını bilən bir müəllim düşünək. O müəllim, tələbələrinə mövzu ilə bağlı xəbərləri ən azı 10 saytda axtarmalarını və əldə olunan bilgiləri qarşılaşdırıb, saytlardakı mümkün fərqləri və ziddiyyətləri tapmağı, ən etibarlı saytı tapmağa çalışmalarını və hətta yazılı ensiklopediyalardan da yararlanmalarını məsləhət görə bilər. Beləliklə, tələbələr həm internetin təklif etdiyi məlumatları əldə edirlər, həm də məntiqlərindən yararlanırlar və “X” mövzusunda öyrəndikləri yaddaşlarına həkk olunur. Üstəlik əldə etdikləri məlumatların müqayisə edilməsi uşaqlara müqayisənin ləzzətinə varmaq imkanı yaradır.

“Şəbəkəyə lənətlənmiş”lərin varlığı çox təəssüf ki, qadağan oluna bilməz. O cəhənnəm girdabından çıxarmağı nə valideynlər, nə də məktəb bacarmayıbsa, bu insanları narkomanlar, irqçilər, falçıların müştəriləri - yəni hər bir cəmiyyətin öhdəsindən gəlmək məsuliyyətinin olduğu degenerativ tiplərlə bir tutacağıq. Bu gün bu “xəstələr” kəmiyyətcə çox görünürsə, səbəbi 50 ildə dünya əhalisinin iki milyarddan, yeddi milyarda çatmasıdır. Bu şəbəkənin gətirdiyi tənhalığın deyil, həddən artıq çox olan insan təmasının günahıdır.(kulis.az)

Günel Ə.


Etiket:
Xəbərlər

Türkiyənin hərb tarixinə adını yazdırmış generalımız - Hüseyn xan Turqut

12.11.2019

Albanların xiristanlığı qəbul etməsi

07.11.2019

Yarımçıq qalmış sevgi və ya sovetlərin üç körpə qıza etdikləri sitəm...

07.11.2019

Ailəsindən küsən, tənha yaşayıb tənha ölən Xalq artisti

06.11.2019

Şah İsmayıl əslində necə öldü? – Şok versiyalar

06.11.2019

Klounların təzim etdiyi, xristianlığı qəbul edən qeyri-adi titullu aktyorumuz...

05.11.2019

"Rəsulzadənin tapançası məni xilas etdi..." - Türk zabitin xatirələri - FOTOLAR

04.11.2019

Xruşşov dövrünün Qarabağ şəhidi - FOTOLAR

04.11.2019

Dronqo kimdir?

01.11.2019

O, Xalq yazıçısı adından çox nökər olmağına sevinmişdi – Maraqlı faktlar

01.11.2019

Bir taleyin oyununda iki böyük türk – ARAŞDIRMA

31.10.2019

Xaricdə yüksək vəzifə tutan azərbaycanlılar - SİYAHI

30.10.2019

“Mən türkəm, bu qədər” - Nobel mükafatçısının HƏYAT HEKAYƏTİ

30.10.2019

İnterneti rədd etmək mümkündürmü? - Umberto Eko yazır...

29.10.2019

Rus dili

29.10.2019

Üzünə Bəxtiyar Vahabzadənin tüpürdüyü general: – “Özümü xoşbəxt hesab edirəm ki, bu adama əl qaldırmadım”

28.10.2019

Amerikalı ravvin erməniləri ifşa etdi

28.10.2019

Qan gölü, əmirə kəllə hədiyyəsi, yerlə yeksan olan tarix... – III YAZI

28.10.2019

Hitlerin əsgəri, Stalinin məhbusu olan Azərbaycan aşığı

25.10.2019

Hüseyn Cavid əbədiliyi

24.10.2019

Ayaz Arabaçı - şeirlər

24.10.2019

Xalq Yazıçısı Anar bir qrup gənc qələm sahibiylə görüşüb

24.10.2019

Şah Abbas farspərəst idi, yoxsa TÜRKÇÜ?

24.10.2019

Cəlalilər: qanlı üsyan, izi itmiş Koroğlu, öldürülən Dəli Həsən... – Tarixin sandığından

23.10.2019

Aləm Kəngərlinin “Qatarda 18 əhvalat” adlı yeni kitabı çapdan çıxıb

22.10.2019

Hökməli kəndində “Sufi Həmid” qədəmgahları

22.10.2019

 Aşıq Ələsgərin xatirəsi Xaçmaz şəhərində yad edildi.

21.10.2019

“Zəngəzur Azərbaycanın ayrılmaz hissəsidir, bu tarixi səhvi düzəltmək lazımdır”- RUSİYADAN ERMƏNİLƏRƏ ÇAĞIRIŞ

21.10.2019

Süleyman Rüstəmin 30 il əvvəlki son müsahibəsi:
“1937-ci ilin olacağını heç kəs ağlına gətirmirdi. Dəhşət idi” 

21.10.2019

Ermənilərin gülünc və absurd iddiaları - ŞƏRH

19.10.2019

Müstəqilliyimiz əbədidir.

18.10.2019

İlham Əliyev Zəngəzurun Ermənistana verilməsi barədə danışdı

18.10.2019

Ərəblinski niyə öldürüldü?

17.10.2019

Ermənilər tarixi bu cür SAXTALAŞDIRIB: Əslində isə indiki İrəvan şəhəri...

17.10.2019

İradə Aytel – “Türkəm, kürdəm, talışam, ləzgiyəm, avaram, udinəm…”

16.10.2019

Milli Ordu quruculuğunun ilk hərbi məktəbləri

16.10.2019

Rizvan Talıbov: “1988-1991-ci ilər ərzində Ermənistandan qaçqın düşmüş 500000 (beş yüz min) bu günkü faktiki sayları 1.000000-u (bir milyonu) keçmiş Ermənistan qaçqınlarının məsələsi sülh danışıqlarının predmeti olmalıdır”

15.10.2019

Azərbaycanda çadra əleyhinə hərəkat - Səriyyə Xəlilovanın Bakını ayağa qaldıran qətli

14.10.2019

"Qara bağ": SSRİ dağılmağa nədən başladı

11.10.2019

“Nobel” almış qadınlar

11.10.2019

Uğur böcəyi  

10.10.2019

Qeyrətimiz olarsa, yaxud sonuncu dayaq nöqtəsindən reportaj - FOTOLAR

09.10.2019

Sahilsiz qəlbinin dalğalarını misralara çevirən şair…  ABDULLA FARUQ

09.10.2019

Məşhur azərbaycanlı aktyor və bolşevikin sui-qəsdi ilə öldürülən Həsən bəy Ağayev - “Qürbətin doğma məzarları”

08.10.2019

Təsəvvüf, Vəhdəti-vücud və An-i daimin qısa şərhi

07.10.2019

Ermənilər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ən uğurlu diplomatı haqda ARXİVLƏRİ AÇDILAR

04.10.2019

3 oktyabr tarixinin Türk Dünyası üçün önəmi

03.10.2019

90 min uşağı ölümdən xilas edən həkimin inanılmaz həyat hekayəsi

03.10.2019

Tibb bacısıyla evləndi, tibb bacısı da onu öldürdü – Maraqlı faktlar

02.10.2019

Bu gün günlərdən Vaqif Bayatlı...

01.10.2019
Bütün xəbərlər