Feminizim qaranlıq üzü – Nəzakət Məmmədovanın yazısı

12:39 / 14.03.2020
Baxılıb: 1074

Həvva haqqında mifdən başlamış, Fransa burjua inqilabı, ABŞ-ın müstəqillik müharibəsi dövründə feminizmin ilk cücərtilərinin meydana gəlməsinədək bəşəriyyətin qadınlara münasibəti ən müxtəlif formalarda təzahür edib.


Hətta sovet cəmiyyəti məşhur yumorist Raykinin "qadın insanın dostudur" zarafatına gülərək, qapalı cəmiyyətlərdəki münasibətin fərqinə varmasa da, sovet və amerikalı qadınların teledebatında birincilərin dilindən çıxan "SSRİ-də seks yoxdur" ifadəsini də az qala aforizmə çevirmişdilər, halbuki həmin ifadə tam şəkildə əslində belə idi: "SSRİ-də seks yoxdur, bizdə sevgi var".

Elə həmin sovetlərin şinelindən çıxmış ölkələrdən bir neçəsində, o cümlədən, Azərbaycanda feminist olduqlarını iddia edən bir qrup şəxsin yürüşü keçirildi. "8 marş" adlandırılan bu hərəkatın əsas diqqətçəkən şüarları seks azadlığı tələbi olan plakatların qaldırılması idi.

Bu, Şərq mentalitetinin dərin kök saldığı, bütün səylərə rəğmən, liberalizmin nüfuz edə bilmədiyi cəmiyyətdə aydın səmada çaxan şimşək effekti verdi. Cinsi məsələlər Azərbaycan cəmiyyətində ən məhrəm mövzu, “qırmızı xətt”dir. Bu mövzu demək olar, tabudur, onun şüar olaraq səsləndirilməsi neftin qiymətinin dünya bazarında düşməsini, Suriyadakı vəziyyəti, Rusiya siyasi elitasında baş verənləri, hətta son dövrün əsas problemi olan koronavirus məsələsini belə kölgədə qoydu. Halbuki, elə 8 martı bəşəriyyətə "bəxş edən" Klara Setkin və Roza Lüksemburq seks davası etmirdilər, onlarınkı əzilən, iş saatı 8 saatdan artıq olan əməkçi, zəhmətkeş qadınların əmək və istirahət hüquqları uğrunda mübarizə idi ki, bunu da sonradan bir çox dünya ölkələrində bayram edirdilər. O cümlədən, 70 il sosializm formasiyasının bir parçası olmuş Azərbaycanda.

"8 marş" aksiyası cəmiyyətin sosial sifarişi idimi?! Xeyr, əlbəttə. Bu, Azərbaycanda heç bir tarixi, mədəni, sosial zəmini olmayan bir ideoloji cərəyanın ölkəmizin insanlarına, cəmiyyətimizə zorla sırınması cəhdindən başqa bir şey deyildi. Halbuki, cəmiyyət oradakı şüarları, plakatları görüb-eşidəndə daş atıb, başını tutur, oradakı tələblərin nəinki öz həyatında və övladlarının şüurunda yer salmağını qəbul etmir, hətta eşitməyi özünə təhqir sayır.

Feminizm artıq çoxdan dünyada antifeminizm doğurub, son hadisələr göstərdi ki, bizim cəmiyyətin mütləq əksəriyyəti maskulist, antifeministdir. "Qadın böyük qüvvədir" deyən, "Qadın gülərsə bu cəmiyyət güləcək, sürüklənən bəşəriyyət qadınla yüksələcək"! deyən bu toplumun sıravi insanları, filosofları şairləri feministlərin yürüşünə çox kəskin qınaq və tənə ilə cavab verdilər. Çünki, Azərbaycan, ümumilikdə, türk kökənli xalqlarda ən qədim dövrlərdən bəri qadına qarşı diskriminasiya olmayıb, klassik Şərq despotizmi burada qadınlara humanist münasibətə keçid edib. Əksinə, "xanım, bəyim, sultanım" titulları qadına verilən dəyərin ən parlaq ifadə vasitələrindən olub.
Hindistanda dünyaca məşhur Tac-Mahaldan çox əsrlər əvvəl Möminə xatun türbəsi ucaldılıb, Nizami öz əsərlərində qadına ali dəyər verib, halbuki, həmin vaxtlarda Avropa qaranlıq çağa qədəm qoymuşdu, qarşıda qoca qitənin gözəl və ağıllı qadınlarını inkvizisiyanın hökmü ilə tonqalda yandırılma, ondan sonrakı əsrlərdə isə gilyotində edam cəzaları gözləyirdi. Osmanlı imperiyasında isə həmin vaxtlar Avropadan gətirilərək, dinini dəyişib müsəlmanlığı qəbul etmiş qadınların hakimiyyətinin böyük bir erası başlayaraq, tarixə "qadınlar səltənəti" adı ilə həkk olunacaqdı.

Azərbaycanda Səfəvilər sarayındakı xanımlar siyasi proseslərə təsir edəcək qədər hökm sahibi idilər. Avropada feminizm məhz qadınların inkvizisiyaya məruz qalması, sıxışdırılması, hüquqlarının tapdanması, öz həyatlarını itirməsi nəticəsində onların öz hüquqları uğrunda mübarizə ilə başladı. Eyni zamanda, taun, vəba, din müharibələri və digər amansız savaşlar nəticəsində qitənin milyonlarla əhalisinin, xüsusilə kişilərin qırılıb qurtarması, sənayeləşmə nəticəsində qadınların cəmiyyətdə fəal mövqe tutmaq iddialarının və zərurətinin meydana gəlməsi ilə başladı. Azərbaycanda isə vəziyyət həmin dövrdə fərqli idi.

Feminizm yayıldığı ölkələrdə nikah və doğumun azalmasına təsir edir, boşanmaların sayı artır. Sevgini patriarxal mədəniyyətin qalığı hesab edən feminizm cinslərarası müharibəni qızışdırır. Hesab edilir ki, bu ideoloji cərəyan çoxdan qadınların bərabərhüquqluğu uğrunda mübarizə çərçivəsindən çıxaraq, azğınlaşmağa doğru irəliləyib. Ənənəvi mental düşüncənin hakim olduğu cəmiyyətlərdə isə feminizm başlamadan artıq tükənib. Bir uğursuz, xoşbəxt olmayan qadın öz şəxsi acı təcrübəsindən yaranmış probleminin bütün cəmiyyətə sirayət etməsinə çalışır və bu qrupda birləşən qadınlar özlərini “feminist” adlandıraraq, bunu cəmiyyətin problemi kimi göstərirlər. Eyni zamanda işin içinə “insan haqları”, “qadın azadlığı” kimi şüarlar da girincə, mənzərə qarmaqarışıq, mozaik, rəngarəng və bulanıq olur.

Bəzi Qərb ölkələrində feministlər məhkəmələrə güclü təsir göstərməklə qatı cinayət törətmiş qadınların bəraət almasına nail olublar ki, bu da ədalət və bərabərhüquqluğa ziddir. Artıq bəzi feminist qrupların fəaliyyəti onu deməyə əsas verir ki, onların istəyi kişilərlə qadınların bərabərliyi çərçivəsindən çıxaraq, androsid - yəni kişilərin məhv edilməsi istiqamətində inkişaf etdirilir.

ABŞ-da qadınların təxminən 1/3 hissəsi özünü feminist sayır, Rusiyada isə bu söz təhqir kimi qəbul edilir. Bununla belə, məşhur qadınlar arasında çoxlu antifeministlər olmuşdur və indi də var. İngiltərənin baş naziri Marqaret Tetçer 1978-ci ildə “Times” jurnalına verdiyi müsahibədə feministlərin qadın hərəkatına çox böyük zərər vurduqlarını qeyd edirdi.

Feminizmin üstünlük təşkil etdiyi ölkələrdə - məsələn Danimarkada yerli əhali arasında doğum səviyyəsi xeyli azalıb ki, bu da həmin ideologiyanın mənfi təzahürlərindən biridir. Bu cərəyan Azərbaycan və azərbaycanlılar üçün yaddır, perspektivi yoxdur və sadəcə, bir qrupun “cool” görünmək, tanınmaq, fərqlənmək, öz problemlərini eqoistcəsinə bütün cəmiyyətə yükləmək, alçalaraq yüksəlmək cəhdindən başqa bir şey deyil!(az.azvision.az)

Nəzakət Məmmədova


Etiket:
Xəbərlər

Gəncə terrorunun qurbanları Hamburq və Frankfurtda yad edilib - FOTO

24.10.2020

Meksika mətbuatında Ermənistanın törətdiyi müharibə cinayətləri ilə bağlı məqalə dərc olundu - FOTO

24.10.2020

İlham Əliyev: “Daha 13 kənd işğaldan azad edildi”

23.10.2020

Ordumuz Qarabağın cənubunda sürətlə irəliləyir

23.10.2020

Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki son vəziyyəti AÇIQLADI
 

23.10.2020

Erməni terrorçuların Azərbaycanlı əsirlərin başına gətirdikləri oyunlar.

22.10.2020

Təzminat əvəzinə tarixi torpaq: “350 milyardları yoxdursa, Göyçə ilə Zəngəzuru geri versinlər”
 

21.10.2020

Prezident İlham Əliyev: Əziz xalqım bilsin ki, hər kəndin, hər yüksəkliyin götürülməsi böyük rəşadət tələb edir.  

20.10.2020

"Zəngilan düşməndən azad edildi".

20.10.2020

Niaqara şəlaləsi Azərbaycan bayrağı rəngində işıqlandırıldı 

19.10.2020

"Azərbaycan üçün əlimizdən gələni etməyə hazıram" - Prezidentə yazırlar

18.10.2020

Arxitektor və məşhur iş adamı ola bilmədilər, Vətən fədaisi oldular….

18.10.2020

Müstəqilliyin bərpası və Azərbaycanı tanıyan ilk 5 DÖVLƏT

18.10.2020

"Rədd ol torpağımızdan, dayanaq"

17.10.2020

Gəncəyə atılan ballistik raketlərin növü açıqlandı - Fotolar

17.10.2020

XİN Gəncə terroru ilə bağlı bəyanat yaydı

17.10.2020

Adil Əliyev: “Heç bir dövlət Azərbaycana təzyiq göstərə bilməz”

16.10.2020

Daha 6 kənd işğaldan azad edildi

15.10.2020

ABŞ-da yaşayan azərbaycanlılar "Ağ ev"in qarşısına toplaşıb

15.10.2020

Bu kəndlər düşməndən azad edildi

14.10.2020

Mehriban Əliyeva: "Qarabağ Azərbaycandır!"

13.10.2020

Kerem Karabulut: Azərbaycan öz torpaqlarını işğaldan azad edir

13.10.2020

Aprel döyüşlərində” Polad Həşimovla bir yerdə döyüşən zabitin xatirələri

12.10.2020

BBC-nin müxbiri Gəncədən: “Hərbi hədəflər görmədik”

11.10.2020

"Ermənistanın məqsədi azad edilmiş əraziləri yenidən işğal etməkdir"

11.10.2020

Düşmən Gəncəni atəşə tutdu: Dağıntılar var - YENİLƏNİB + FOTO

11.10.2020

"Qarabağda Çingizxanla, Əmir Teymurla döyüşürük” – Ermənistan prezidenti
 

10.10.2020

Atəşkəs Azərbaycana nə verəcək? - DETALLAR

10.10.2020

Ermənistan ərazisindən Mingəçevir istiqamətində atılan ballistik hədəfin qalıqlarının fotogörüntüləri

10.10.2020

Azərbaycan Prezidenti: İşğalçıya bəlkə də sonuncu dəfə şans veririk ki, çıxın bizim torpaqlarımızdan

10.10.2020

İlham Əliyev: “Azərbaycan ordusu Hadrutu və bir neçə kəndi azad etdi"

09.10.2020

Ermənilər Şeyx Babı türbəsini dağıdıb 

08.10.2020

Əsgəranda Azərbaycan bayrağı dalğalandı” – 100 il öncəki tarix
 

08.10.2020

"Türkiyə bayrağı bizim üçün Azərbaycan bayrağı qədər əzizdir"

07.10.2020

Azərbaycan bayrağı Cəbrayıl rayonunun mərkəzində dalğalanır - Fotolar

07.10.2020

Müdafiə naziri orduya düşmənə böyük zərbələr endirməyi əmr etdi

06.10.2020

Məktəbli qızdan Paşinyana cavab: “Hər yerdə biabır olmusunuz”

06.10.2020

İlham Əliyev: Azərbaycan ordusu Cəbrayılın Şıxəli Ağalı, Sarıcalı, Məzrə kəndlərini azad edib

05.10.2020

Paşinyan Qarabağdan əlini üzdü
 

05.10.2020

Türkiyəli alpinistlər Azərbaycana dəstək nümayiş etdiriblər.

05.10.2020

Prezident Mayis Bərxudarov və Hikmət Mirzəyevi təbrik etdi.

04.10.2020

Mübariz İbrahimovun düşmən qüvvəsini məhv etdiyi posta Azərbaycan Bayrağı sancılıb.

04.10.2020

İlham Əliyev: Cəbrayıl azad olundu!

04.10.2020

Ordumuz irəliləməyə davam edir.

04.10.2020

Ermənilər Madagizi nə vaxt işğal etmişdi? - FOTO
 

03.10.2020

İlham Əliyev: “Madagiz bizimdir!”

03.10.2020

Ermənistanın Tərtərdə mülki obyektləri atəşə tutması “Əl-Cəzirə”nin gözü ilə - FOTO

03.10.2020

Prezident: “Ermənistan bizim ərazilərimizi tərk etməlidir və yalnız ondan sonra müharibə dayanacaq”
 

03.10.2020

Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna ianələr - SİYAHI
 

02.10.2020

Qarabağ ermənilərinin dini rəhbərindən acizanə etiraf

02.10.2020
Bütün xəbərlər