Feminizim qaranlıq üzü – Nəzakət Məmmədovanın yazısı

12:39 / 14.03.2020
Baxılıb: 1006

Həvva haqqında mifdən başlamış, Fransa burjua inqilabı, ABŞ-ın müstəqillik müharibəsi dövründə feminizmin ilk cücərtilərinin meydana gəlməsinədək bəşəriyyətin qadınlara münasibəti ən müxtəlif formalarda təzahür edib.


Hətta sovet cəmiyyəti məşhur yumorist Raykinin "qadın insanın dostudur" zarafatına gülərək, qapalı cəmiyyətlərdəki münasibətin fərqinə varmasa da, sovet və amerikalı qadınların teledebatında birincilərin dilindən çıxan "SSRİ-də seks yoxdur" ifadəsini də az qala aforizmə çevirmişdilər, halbuki həmin ifadə tam şəkildə əslində belə idi: "SSRİ-də seks yoxdur, bizdə sevgi var".

Elə həmin sovetlərin şinelindən çıxmış ölkələrdən bir neçəsində, o cümlədən, Azərbaycanda feminist olduqlarını iddia edən bir qrup şəxsin yürüşü keçirildi. "8 marş" adlandırılan bu hərəkatın əsas diqqətçəkən şüarları seks azadlığı tələbi olan plakatların qaldırılması idi.

Bu, Şərq mentalitetinin dərin kök saldığı, bütün səylərə rəğmən, liberalizmin nüfuz edə bilmədiyi cəmiyyətdə aydın səmada çaxan şimşək effekti verdi. Cinsi məsələlər Azərbaycan cəmiyyətində ən məhrəm mövzu, “qırmızı xətt”dir. Bu mövzu demək olar, tabudur, onun şüar olaraq səsləndirilməsi neftin qiymətinin dünya bazarında düşməsini, Suriyadakı vəziyyəti, Rusiya siyasi elitasında baş verənləri, hətta son dövrün əsas problemi olan koronavirus məsələsini belə kölgədə qoydu. Halbuki, elə 8 martı bəşəriyyətə "bəxş edən" Klara Setkin və Roza Lüksemburq seks davası etmirdilər, onlarınkı əzilən, iş saatı 8 saatdan artıq olan əməkçi, zəhmətkeş qadınların əmək və istirahət hüquqları uğrunda mübarizə idi ki, bunu da sonradan bir çox dünya ölkələrində bayram edirdilər. O cümlədən, 70 il sosializm formasiyasının bir parçası olmuş Azərbaycanda.

"8 marş" aksiyası cəmiyyətin sosial sifarişi idimi?! Xeyr, əlbəttə. Bu, Azərbaycanda heç bir tarixi, mədəni, sosial zəmini olmayan bir ideoloji cərəyanın ölkəmizin insanlarına, cəmiyyətimizə zorla sırınması cəhdindən başqa bir şey deyildi. Halbuki, cəmiyyət oradakı şüarları, plakatları görüb-eşidəndə daş atıb, başını tutur, oradakı tələblərin nəinki öz həyatında və övladlarının şüurunda yer salmağını qəbul etmir, hətta eşitməyi özünə təhqir sayır.

Feminizm artıq çoxdan dünyada antifeminizm doğurub, son hadisələr göstərdi ki, bizim cəmiyyətin mütləq əksəriyyəti maskulist, antifeministdir. "Qadın böyük qüvvədir" deyən, "Qadın gülərsə bu cəmiyyət güləcək, sürüklənən bəşəriyyət qadınla yüksələcək"! deyən bu toplumun sıravi insanları, filosofları şairləri feministlərin yürüşünə çox kəskin qınaq və tənə ilə cavab verdilər. Çünki, Azərbaycan, ümumilikdə, türk kökənli xalqlarda ən qədim dövrlərdən bəri qadına qarşı diskriminasiya olmayıb, klassik Şərq despotizmi burada qadınlara humanist münasibətə keçid edib. Əksinə, "xanım, bəyim, sultanım" titulları qadına verilən dəyərin ən parlaq ifadə vasitələrindən olub.
Hindistanda dünyaca məşhur Tac-Mahaldan çox əsrlər əvvəl Möminə xatun türbəsi ucaldılıb, Nizami öz əsərlərində qadına ali dəyər verib, halbuki, həmin vaxtlarda Avropa qaranlıq çağa qədəm qoymuşdu, qarşıda qoca qitənin gözəl və ağıllı qadınlarını inkvizisiyanın hökmü ilə tonqalda yandırılma, ondan sonrakı əsrlərdə isə gilyotində edam cəzaları gözləyirdi. Osmanlı imperiyasında isə həmin vaxtlar Avropadan gətirilərək, dinini dəyişib müsəlmanlığı qəbul etmiş qadınların hakimiyyətinin böyük bir erası başlayaraq, tarixə "qadınlar səltənəti" adı ilə həkk olunacaqdı.

Azərbaycanda Səfəvilər sarayındakı xanımlar siyasi proseslərə təsir edəcək qədər hökm sahibi idilər. Avropada feminizm məhz qadınların inkvizisiyaya məruz qalması, sıxışdırılması, hüquqlarının tapdanması, öz həyatlarını itirməsi nəticəsində onların öz hüquqları uğrunda mübarizə ilə başladı. Eyni zamanda, taun, vəba, din müharibələri və digər amansız savaşlar nəticəsində qitənin milyonlarla əhalisinin, xüsusilə kişilərin qırılıb qurtarması, sənayeləşmə nəticəsində qadınların cəmiyyətdə fəal mövqe tutmaq iddialarının və zərurətinin meydana gəlməsi ilə başladı. Azərbaycanda isə vəziyyət həmin dövrdə fərqli idi.

Feminizm yayıldığı ölkələrdə nikah və doğumun azalmasına təsir edir, boşanmaların sayı artır. Sevgini patriarxal mədəniyyətin qalığı hesab edən feminizm cinslərarası müharibəni qızışdırır. Hesab edilir ki, bu ideoloji cərəyan çoxdan qadınların bərabərhüquqluğu uğrunda mübarizə çərçivəsindən çıxaraq, azğınlaşmağa doğru irəliləyib. Ənənəvi mental düşüncənin hakim olduğu cəmiyyətlərdə isə feminizm başlamadan artıq tükənib. Bir uğursuz, xoşbəxt olmayan qadın öz şəxsi acı təcrübəsindən yaranmış probleminin bütün cəmiyyətə sirayət etməsinə çalışır və bu qrupda birləşən qadınlar özlərini “feminist” adlandıraraq, bunu cəmiyyətin problemi kimi göstərirlər. Eyni zamanda işin içinə “insan haqları”, “qadın azadlığı” kimi şüarlar da girincə, mənzərə qarmaqarışıq, mozaik, rəngarəng və bulanıq olur.

Bəzi Qərb ölkələrində feministlər məhkəmələrə güclü təsir göstərməklə qatı cinayət törətmiş qadınların bəraət almasına nail olublar ki, bu da ədalət və bərabərhüquqluğa ziddir. Artıq bəzi feminist qrupların fəaliyyəti onu deməyə əsas verir ki, onların istəyi kişilərlə qadınların bərabərliyi çərçivəsindən çıxaraq, androsid - yəni kişilərin məhv edilməsi istiqamətində inkişaf etdirilir.

ABŞ-da qadınların təxminən 1/3 hissəsi özünü feminist sayır, Rusiyada isə bu söz təhqir kimi qəbul edilir. Bununla belə, məşhur qadınlar arasında çoxlu antifeministlər olmuşdur və indi də var. İngiltərənin baş naziri Marqaret Tetçer 1978-ci ildə “Times” jurnalına verdiyi müsahibədə feministlərin qadın hərəkatına çox böyük zərər vurduqlarını qeyd edirdi.

Feminizmin üstünlük təşkil etdiyi ölkələrdə - məsələn Danimarkada yerli əhali arasında doğum səviyyəsi xeyli azalıb ki, bu da həmin ideologiyanın mənfi təzahürlərindən biridir. Bu cərəyan Azərbaycan və azərbaycanlılar üçün yaddır, perspektivi yoxdur və sadəcə, bir qrupun “cool” görünmək, tanınmaq, fərqlənmək, öz problemlərini eqoistcəsinə bütün cəmiyyətə yükləmək, alçalaraq yüksəlmək cəhdindən başqa bir şey deyil!(az.azvision.az)

Nəzakət Məmmədova


Etiket:
Xəbərlər

Düşmənin məhv edilən döyüş texnikasının siyahısı 

01.10.2020

Aktyor olmaq istəyən Milli Qəhrəman: Şəhid olanda çantasından “Hophopnamə” çıxıb - FOTO

28.09.2020

Küsüb evdən getdi, ərli qadına aşiq oldu, dünyadan subay köçdü… - Azərbaycanlı rejissorun həyat HEKAYƏTİ+FOTO

26.09.2020

"Arsak Qarabağla əvəzləndi, sirr deyil ki..." - Tarixçi faktları açıqladı

21.09.2020

Sosial şəbəkələrdə məşhurlaşan qazaxlı uşaq diviziyaya aparıldı - FOTOLAR

20.09.2020

Qədim türklərdə dövlət məclisləri

20.09.2020

Ermənilər işğal etdikləri Azərbaycan ərazilərini saxta yollarla necə erməniləşdirir? - TARİXİ FAKTLAR

19.09.2020

Dünyanın bu yerlərinə milyarderlər belə gedə bilmir - Fotolar

16.09.2020

Ölüm ilgəyi

15.09.2020

Qafqaz İslam Ordusunun Bakı Zəfərindən 102 il ötür. l hissə

14.09.2020

"Türklər yeganə etnosdular, hər şeyi qanla həll ediblər, amma qansız deyillər" - 25 dildə danışan poliqlotumuz.

11.09.2020

Quba xanlığının 6-cı xanı Fətəli xan Hüseynəli xan oğlu, Roma Papası və illüminatlar.

09.09.2020

Azərbaycan - Rusiya münasibətlərinin bəzi təfərrüatları - TƏHLİL

06.09.2020

İş adamı Mətanət Süleymanzadə təltif edildi - FOTO

04.09.2020

DGTYB “Dilimiz varlığımızdır” adlı elmi-publisistik məqalələrdən ibarət kitab çap edib

03.09.2020

Hincaq erməni gizli təşkilatı 2-ci hissə

02.09.2020

Qubadlı rayonunun işğalından 27 il ötdü

31.08.2020

30 avqust – Türkiyənin Zəfər bayramı

30.08.2020

Bu gün Milli Qəhrəman Çingiz Mustafayevin doğum günüdür

29.08.2020

Ermənistan Sevr müqaviləsini niyə "diriltmək" istəyir?

28.08.2020

Hincaq erməni gizli təşkilatı 1-ci hissə

26.08.2020

40 dil bilən, 18 aylığında qəzet oxuyan dünya tarixinin ən ağıllı insanının faciəli HƏYAT HEKAYƏSİ - FOTO

26.08.2020

Amerikadakı qohumlarımız – qızıldərililər...

25.08.2020

23 avqust Füzuli və Cəbrayılın işğalı günüdür

23.08.2020

Birinci Respublikanın rəsmi siması - Əlimərdan bəy Topçubaşov

18.08.2020

İrəvan Türk Cümhuriyyəti "Turan" partiyası yaradıldı

12.08.2020

39 il əvvəl Parisdə Türkiyə konsulluğunu zəbt edən terrorçu – Sislyan 1988-də İrəvanda baş nazirlər kimi qarşılanıb.  

11.08.2020

Erməni deşifrəsi: Paşinyanın üzünə vurulan tarix silləsi

09.08.2020

Şərqli kənizin oğlu: Da Vinçinin Azərbaycan kökləri
 

08.08.2020

Ərzurumlu erməni qatil – o, Los-Ancelesdə türk diplomatları aldadıb görüşə çağırıb və... güllələyib.  

07.08.2020

102 ilin xatirəsi: Sanki Nuru Paşa qayıdır...

06.08.2020

Nasistlərə yardım edən Soros: "Mənəviyyatsız insanam" - ETİRAFLAR

04.08.2020

Vətənpərvər alim, Fəal ictimaiyyətçi

03.08.2020

Qərbi Azərbaycan İrəvan Respublikasının DÖVLƏT GERBİ qəbul olundu

03.08.2020

Azərbaycan dilinin orijinal qrammatikası 400 il sonra

03.08.2020

1 Avqust - Azərbaycan Əlifbası Günüdür
 

01.08.2020

Qurban bayramının yaranma tarixi və İslamda yayılmasının sosial aspektləri

31.07.2020

Atasını ermənilər öldürdü, qardaşı repressiya olundu, oğlu onu illərlə aldatdı - Gülməkdən ölən böyük aktyorumuz

30.07.2020

QHT həssas qrupları diqqətdən kənarda qoymadı.  

30.07.2020

Hamburqlu bar qızı necə Qdanskda türmə cəlladı oldu... - 22 yaşlı Jenni Barkman minlərlə əsiri məhv edib

29.07.2020

Abbasqulu bəy Şadlinski: Andranikə və Qareqin Njdeyə dəfələrlə qan udduran qəhrəman

28.07.2020

Jukovun sədaqətli sürücüsü – Buçindən marşal əleyhinə ifadə almaq istəyiblər, verməyib, 5 il həbs cəzası alıb.

25.07.2020

Bu gün Ağdam rayonunun işğalından 27 il ötür.

23.07.2020

Milli Mətbuat - 145 il

22.07.2020

BİZ ERMƏNİLƏRƏ NƏ VAXT QALİB GƏLƏCƏYİK?

20.07.2020

Onların hədəfi yalnız Qarabağ deyil...” – “Food City”dən erməniləri qovan İlham Rəhimov

18.07.2020

Fransız tarixçi: Bu, Paşinyan hökumətinə inamsızlığı dünyaya sübut etdi

17.07.2020

Şəhid İsmayılovla vida mərasimi keçirilir - Fotolar

16.07.2020

Ermənilərin “Qarabağ” imtinası: “Arsax” nə deməkdir?

15.07.2020

Şəhidlərimizin qisası alındı - TƏFƏRRÜATLAR

15.07.2020
Bütün xəbərlər